Blodgiving

• Personar som ikkje er friske.
• Personar under 18 år.
• Personar som veg under 50 kg.
• Personar som bruker medikament fast. Unntak er p-piller, allergimedisin og middel mot lågt stoffskifte. Utover dette er det behov for individuell vurdering av fagpersonell.
• Personar som har hjarte-, lever- eller lungesjukdom, eller har hatt blødingstendens, livstruande allergiske reaksjonar eller kreft. Unntak kan vere basalcellecarcinom og celleforandringar på livmorhalsen, kontakt blodbanken.
• Menn som har eller har hatt seksuell kontakt med menn. Minimum 12 månaders karantene etter siste seksuelle kontakt.
• Kvinner som har eller har hatt seksuell kontakt med menn som har hatt sex med menn, får minimum 6 månaders karantene etter siste seksuelle kontakt.
• Personar som bruker eller har brukt dopingmiddel eller narkotiske middel som sprøyter. Personar som har eller har hatt seksuell kontakt med person som bruker eller har brukt dopingmiddel eller narkotiske midlar som sprøyter, får minimum 6 månaders karantene etter siste seksuelle kontakt.
• Personar som sel eller har selt seksuelle tenester: Minimum 12 månaders karantene etter siste seksuelle kontakt.
• Personar som har opphalde seg samanhengande i minst 6 månader i land der malaria har stor utbreiing. Ein del blodbankar tar malariatest. Dersom ein testar negativt for malaria etter opphaldet, kan ein framleis bli blodgivar.
• Personar som har opphalde seg i Storbritannia i over 1 år til saman i perioden 1980–1996 eller har fått blodoverføring der etter 1980.
• Personar som er fødde i Amerika sør for USA, har ei mor fødd i desse landa eller fått blodoverføring i desse landa, på grunn av mogleg førekomst av T. Cruzi. Nokre stader blir blodgivarar godkjente frå desse landa ved negativ test på T. Cruzi og etter å ha budd 6 månader i Noreg.
• Personar som har opphalde seg meir enn 5 år til saman i Afrika sør for Sahara (gjeld ikkje Egypt, Libya, Tunis, Algerie eller Marokko). Det same gjeld dersom seksualpartnar har opphalde seg meir enn 5 år til saman i desse områda.
• Om du har partnar frå eit land med høgare førekomst av Hepatitt C, får du karantene i 5 år etter at samlivet starta. Dersom samlivet eventuelt stansar, må du vente 6 månader med å gi blod.

For å bli blodgivar må du registrerast i dataregisteret til blodbanken. Dette er nødvendig av fleire årsaker:

• vi må ha høve til å komme i kontakt med blodgivarane våre
• vi må kunne dokumentere at gjeldande regelverk er følgt
• vi må ha oversikt over kvar enkelt givars tappehistorikk
• vi treng å lagre ein del opplysningar om blodtypar etc. for å kunne velje rett blod til kvar enkelt pasient

Opplysingar som blir lagra er i hovudsak:

• namn
• fødselsnummer
• adresse
• telefonnummer
• e-postadresse
• timeavtalar
• registrering av kvar tapping
• blodtypeundersøkingar
• prøveresultat
• informasjon om korleis det har gått ved kvar tapping

Som blodgivar har du krav på å få vite kva som er registrert om deg, og du kan krevje retting dersom feil informasjon er registrert.

Dersom årsaka til at du har fått akupunktur ikkje har noko å seie for blodgivinga, gjeld følgande regel: Akupunktur utført av autorisert helsepersonell i Noreg og med sterilt eingongsutstyr blir godkjent.

Akupunktørar og homøopatar er ikkje omfatta av den norske autorisasjonsordninga, og har du vore til behandling hos nokon av desse, må du vente i seks månader før du gir blod. Vi må få bekrefta at behandlarar frå enkelte andre yrkesgrupper er autorisert helsepersonell. Dette gjeld for eksempel naprapatar og osteopatar.

Du må derfor sjekke med behandlaren din om vedkommande er autorisert helsepersonell.

Flåttbit gir karantene i fire veker om det er ukomplisert. Har du fått utslett eller reaksjonar er karantenetida seks månader.

Minimum 6 månaders karantene etter at siste hol er sette med mindre det er brukt sterilt eingongsutstyr.

• Gravide skal ikkje gi blod.
• Etter fødsel skal kvinna vente minst 12 månader med å gi blod.
• Etter abort skal kvinna vente 6 månader med å gi blod.

Bruker du antibiotika, kan du ikkje gi blod. Du må vente 14 dagar etter avslutta behandling.

Infeksjonar eller eksponering for infeksjon kan gjere at du for kortare eller lengre tid ikkje kan gi blod. I nokre tilfelle må du heilt slutte som blodgivar.

Om du har vore forkjølt, må du vente sju dagar etter at du er frisk og symptomfri før du kan gi blod.

Om du har feber må du vente 14 dagar etter at du er frisk og symptomfri før du kan gi blod.

Om du har munnsår, skal du ikkje gi blod. Du må vente 14 dagar etter at såret har grodd.

Dersom du har sår/gnagsår må du vente til du har heil hud/skorpe før du kan gi blod.

Dersom du har hatt omgangssjuke eller diaré, må du vente 14 dagar etter at du er symptomfri før du kan gi blod.

Personar som har eller har hatt malaria blir utelukka permanent. Personar som har opphalde seg i malariaendemisk område kortare enn seks månader får tolv månaders karantene. Eventuell malariatesting kan endre karantenetida. Malariatest kan tidlegast gjennomførast fire månader etter siste opphald i område der malaria er endemisk. Ta kontakt med blodbanken.

Medisinbruk kan utelukke deg frå å gi blod, permanent eller for ein periode, avhengig av årsak og type medisin.

Personar som har hatt sporadisk/eingongsbruk av narkotiske midlar som ikkje blir injiserte får eitt års karantene.

Dersom blodgivar eller seksualpartnaren til vedkommande har opphalde seg i land med høg førekomst av sjukdommar som kan smitte med blod gjeld litt ulike karantenereglar.

Les meir om dette i rettleiar for transfusjonstenesta i Noreg eller ta kontakt med blodbanken.

Spesielle epidemiologiske situasjonar kan stundom gi karantene av varierande grad, for eksempel ved førekomst av vestnilvirus eller zikavirus. Dette blir kunngjort av helsemyndigheitene. Ta kontakt med blodbanken.

Om du har opphalde deg i eit område med utbrot eller aukande førekomst av zikafeber kan du ikkje gi blod før det har gått minst 28 dagar etter at du har forlate området.

Dersom seksualpartnaren din har vore i eit zikaområde, må du vente minst fire månader om du har mannleg seksualpartnar og minst tre månader om du har kvinneleg seksualpartnar etter at partnaren din forlét området, før du kan gi blod igjen.

Har du tatt piercing eller tatovering må du vente i seks månader før du kan gi blod. Dersom det er sett hol i slimhinner som nase, tunge, leppe, kinn eller kjønnsorgan kan du som hovudregel ikkje gi blod før ein månad etter at nåla er tatt ut.

Ny partnar gir karantene i seks månader.

Vent i 24 timar før du gir blod. Ved rotfylling må du vente i éi veke etter gjennomført behandling.

I tillegg er det varierande karantenar der blodgivar har fått injeksjonar, endoskopi, har fått blod osv. Her har årsaka til behandlinga betydning om det blir opptil seks månader eller permanent utestenging. Ta kontakt med blodbanken.